Direct na het overlijden wordt het lichaam verzorgd door een arts of verpleegkundige, die de dood officieel vaststelt. Daarna neemt een uitvaartondernemer het over: het lichaam wordt afgelegd, eventueel getransporteerd en voorbereid op de uitvaart. Dit proces verloopt zorgvuldig en respectvol, en de nabestaanden hoeven hier in de meeste gevallen weinig voor te regelen. De vragen hieronder geven antwoord op alles wat er in de eerste fase na een overlijden gebeurt.
Wie stelt de dood vast en wat gebeurt er daarna?
De dood wordt officieel vastgesteld door een arts. In de meeste gevallen is dat de huisarts of een dienstdoende arts. Bij een overlijden in het ziekenhuis doet de behandelend arts dit. De arts stelt een overlijdensverklaring op, die nodig is voor de verdere afhandeling. Zonder deze verklaring kan er geen aangifte worden gedaan en kan er geen uitvaart plaatsvinden.
Na de vaststelling van het overlijden wordt de uitvaartondernemer ingeschakeld. Die zorgt voor het vervoer van het lichaam naar een rouwcentrum of, als de nabestaanden dat wensen, naar de thuissituatie. In sommige gevallen, zoals bij een niet-natuurlijke dood, schakelt de arts de officier van justitie in voordat het lichaam mag worden verplaatst. Dit is een wettelijke verplichting en vertraagt het proces soms kortstondig.
In alle rust uw vragen bespreken
Bel, mail of vul het contactformulier in — wij nemen graag persoonlijk de tijd voor u.
Hoe wordt het lichaam in de eerste uren verzorgd?
In de eerste uren na het overlijden wordt het lichaam afgelegd. Dit betekent dat het wordt gewassen, gekleed en in een waardige houding gelegd. Dit kan door verpleegkundigen in een zorginstelling, door de uitvaartondernemer of in sommige gevallen door naaste familieleden, als zij dat willen.
Het afleggen is een respectvol ritueel dat al eeuwenlang deel uitmaakt van de omgang met overledenen. Nabestaanden mogen hierbij aanwezig zijn of zelfs actief meewerken als zij dat als een vorm van laatste zorg ervaren. De uitvaartondernemer begeleidt dit proces en stemt de wensen af met de familie. Denk daarbij aan de kleding die de overledene draagt, of er sieraden worden meegedragen en hoe het haar wordt gedaan.
Wat is opbaren en waar kan dat plaatsvinden?
Opbaren is het tijdelijk neerleggen van het lichaam op een waardige plek, zodat nabestaanden en anderen afscheid kunnen nemen. Het lichaam ligt dan in een kist of op een speciaal bed, omgeven door rust en stilte. Opbaren kan thuis, in een rouwcentrum of in een kerk plaatsvinden.
De keuze voor de locatie is persoonlijk. Sommige families kiezen voor opbaren thuis, omdat dit vertrouwd aanvoelt en de overledene nog even in de eigen omgeving aanwezig is. Anderen geven de voorkeur aan een rouwcentrum, waar de omgeving specifiek is ingericht voor dit doel en professionele begeleiding beschikbaar is. Opbaren duurt doorgaans enkele dagen, totdat de uitvaart plaatsvindt. Tijdens deze periode kunnen bezoekers langskomen voor een rouwbezoek.
Wanneer moet aangifte van overlijden worden gedaan?
Aangifte van overlijden moet binnen vijf dagen na het overlijden worden gedaan bij de gemeente waar de persoon is overleden. Zonder deze aangifte kan er geen toestemming worden verleend voor begraving of crematie. De uitvaartondernemer regelt dit doorgaans namens de nabestaanden.
Voor de aangifte zijn een aantal documenten nodig:
- De overlijdensverklaring van de arts
- Het identiteitsbewijs van de overledene
- Het trouwboekje of een bewijs van partnerschap, indien van toepassing
- Het identiteitsbewijs van de persoon die aangifte doet
Na de aangifte ontvangt de aanvrager een akte van overlijden. Dit is een officieel document dat nodig is voor allerlei praktische zaken, zoals het afhandelen van bankzaken, pensioenen en verzekeringen. Nabestaanden doen er verstandig aan meerdere originele uittreksels aan te vragen, omdat veel instanties een origineel exemplaar verlangen.
Wat is het verschil tussen begraven en cremeren voor het lichaam?
Bij begraven wordt het lichaam in een kist in de grond geplaatst, waar het op natuurlijke wijze vergaat. Bij cremeren wordt het lichaam door verhitting omgezet tot as. Beide methoden zijn in Nederland wettelijk toegestaan en vragen elk om een andere voorbereiding van het lichaam en een andere planning van de uitvaart.
De voornaamste verschillen op een rij:
- Tijdslimiet: Een begraving moet binnen tien werkdagen na het overlijden plaatsvinden, tenzij er uitstel wordt aangevraagd. Voor crematie geldt dezelfde termijn.
- Kist: Bij beide vormen is een kist verplicht in Nederland. Bij crematie wordt een lichtere kist gebruikt die verbrand kan worden.
- Asbestemming: Na crematie ontvangen nabestaanden de as in een urn. Die kan worden bijgezet op een begraafplaats, uitgestrooid op een aangewezen locatie of thuis bewaard worden.
- Grondgebruik: Bij begraven wordt een graf voor een bepaalde periode gehuurd. Na afloop van de termijn kan dit worden verlengd of wordt het graf geruimd.
De keuze tussen begraven en cremeren is persoonlijk en wordt idealiter vastgelegd in een uitvaartwens of testament. Als de overledene geen voorkeur heeft aangegeven, nemen de nabestaanden deze beslissing gezamenlijk.
Wat kan een uitvaartondernemer in deze eerste fase regelen?
Een uitvaartondernemer kan vrijwel alles regelen in de eerste fase na een overlijden: van het ophalen van het lichaam en de verzorging ervan, tot het doen van aangifte en het organiseren van de opbaring. Nabestaanden hoeven in deze periode weinig zelf te doen als zij dat niet willen.
Concreet gaat het om taken zoals het vervoer van de overledene, de lichamelijke verzorging, het regelen van de benodigde documenten en het afstemmen van de eerste wensen voor de uitvaart. Dit geeft nabestaanden de ruimte om te rouwen zonder direct met praktische zaken te worden belast. Een goede uitvaartondernemer is dag en nacht bereikbaar en neemt contact op zodra dat nodig is. Meer over dit proces leest u op de pagina over uitvaart regelen.
Hoe Biemans helpt in de eerste fase na overlijden
Biemans Uitvaartzorg staat nabestaanden bij vanaf het eerste moment na een overlijden. Of het nu midden in de nacht is of op een feestdag: Biemans is dag en nacht bereikbaar voor het melden van een overlijden en neemt direct de zorg op zich. Zo hoeven nabestaanden in een van de moeilijkste momenten van hun leven zo min mogelijk zelf te regelen.
Wat Biemans in deze eerste fase concreet voor u doet:
- Ophalen en vervoer van de overledene naar een rouwcentrum of gewenste locatie
- Zorgvuldige lichamelijke verzorging en het afleggen van de overledene
- Regelen van de aangifte van overlijden en alle wettelijke formaliteiten
- Begeleiden bij de opbaring, thuis of in een van de eigen rouwcentra in Rotterdam en Capelle aan den IJssel
- Bespreken van de eerste wensen voor de uitvaart, met een transparant kostenoverzicht
Biemans werkt met het Keurmerk Uitvaartzorg en behaalt een beoordeling van 8,6 op Trustoo, wat de betrouwbaarheid en kwaliteit van de begeleiding weerspiegelt. Wilt u weten wat Biemans voor u kan betekenen direct na een overlijden? Neem contact op voor een persoonlijk gesprek, op een moment dat u uitkomt.