Een overlijdensakte is een officieel document dat door een ambtenaar van de burgerlijke stand wordt opgemaakt na het overlijden van een persoon. Het is een wettelijk vereist document dat het overlijden formeel vastlegt, inclusief de identiteit van de overledene, de datum, het tijdstip en de plaats van overlijden. Nabestaanden hebben dit document nodig om allerlei praktische en juridische zaken te regelen, van het stopzetten van uitkeringen tot het afwikkelen van een nalatenschap. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de overlijdensakte.
Waar wordt een overlijdensakte opgemaakt?
Een overlijdensakte wordt opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand in de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden. Het maakt daarbij niet uit waar de overledene woonde; bepalend is de gemeente waar het overlijden is vastgesteld.
Wanneer iemand thuis overlijdt, wordt de akte opgemaakt bij de gemeente van dat woonadres. Overlijdt iemand in een ziekenhuis, verpleeghuis of hospice, dan is de gemeente waar die instelling staat verantwoordelijk. In het geval van een overlijden in het buitenland gelden andere regels en moet de akte doorgaans worden aangevraagd via de bevoegde autoriteiten in het betreffende land, waarna een vertaling en legalisatie nodig kunnen zijn voor gebruik in Nederland.
Wie heeft een overlijdensakte nodig?
Nabestaanden, erfgenamen en instanties die betrokken zijn bij de afwikkeling van het overlijden hebben een overlijdensakte nodig. Het document is onmisbaar voor iedereen die juridische, financiële of administratieve zaken moet regelen na het overlijden van een dierbare.
In de praktijk hebben de volgende partijen een officieel uittreksel of afschrift van de overlijdensakte nodig:
- De notaris bij het afwikkelen van een nalatenschap
- Banken en verzekeringsmaatschappijen voor het beëindigen of uitkeren van contracten
- De Sociale Verzekeringsbank of het UWV voor het stopzetten van uitkeringen of pensioenen
- De Belastingdienst bij het indienen van een aangifte erfbelasting
- Pensioenfondsen en andere financiële instellingen
- Woningcorporaties of verhuurders bij het beëindigen van een huurcontract
Omdat meerdere instanties tegelijk om het document kunnen vragen, is het verstandig om direct meerdere gewaarmerkte uittreksels aan te vragen.
In alle rust uw vragen bespreken
Bel, mail of vul het contactformulier in — wij nemen graag persoonlijk de tijd voor u.
Hoe vraag je een overlijdensakte aan?
Een overlijdensakte aanvragen verloopt via de gemeente waar het overlijden is geregistreerd. De aangifte van overlijden, die doorgaans door een uitvaartondernemer of een nabestaande wordt gedaan, vormt de basis voor het opmaken van de akte. Daarna kunnen uittreksels worden aangevraagd.
De stappen zijn als volgt:
- Aangifte van overlijden doen bij de gemeente, bij voorkeur binnen drie werkdagen na het overlijden. Dit kan door een nabestaande of door de uitvaartondernemer worden gedaan.
- De overlijdensakte wordt opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand op basis van de aangifte en een verklaring van de arts of een schouwarts.
- Uittreksels aanvragen via de gemeente, digitaal via MijnOverheid of persoonlijk aan de balie. U heeft hiervoor een geldig identiteitsbewijs nodig.
- Meerdere exemplaren aanvragen tegelijk, zodat u niet voor elke instantie apart een aanvraag hoeft in te dienen.
Bij uitvaart regelen via een professionele uitvaartondernemer wordt de aangifte van overlijden en het aanvragen van een officieel uittreksel doorgaans voor u geregeld, zodat u zich kunt richten op het afscheid zelf.
Wat is het verschil tussen een overlijdensakte en een verklaring van overlijden?
Een overlijdensakte is een officieel juridisch document dat door de gemeente wordt opgemaakt, terwijl een verklaring van overlijden een medisch document is dat door een arts wordt afgegeven. Beide documenten zijn nodig na een overlijden, maar ze dienen een ander doel en komen van verschillende instanties.
De verklaring van overlijden wordt afgegeven door de behandelend arts of een gemeentelijke lijkschouwer. Dit document bevestigt dat de persoon daadwerkelijk is overleden en vermeldt de vermoedelijke doodsoorzaak. Het is een voorwaarde om aangifte van overlijden te kunnen doen bij de gemeente en is ook nodig voor de toestemming tot begraven of cremeren.
De overlijdensakte is het officiële registerdocument dat de burgerlijke stand opmaakt op basis van die aangifte. Het bevat de persoonsgegevens van de overledene, de datum, het tijdstip en de plaats van overlijden, en de gegevens van degene die aangifte heeft gedaan. Dit document heeft juridische waarde en is nodig voor de afwikkeling van alle formele en financiële zaken.
Hoe lang duurt het voordat een overlijdensakte klaar is?
De overlijdensakte wordt in de meeste gevallen op de dag van aangifte of de eerstvolgende werkdag opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand. De aangifte zelf moet doorgaans binnen drie werkdagen na het overlijden worden gedaan.
In de praktijk betekent dit dat een uittreksel van de overlijdensakte snel beschikbaar is, vaak al binnen een of twee werkdagen na de aangifte. Bij een aanvraag via de gemeentebalie of digitaal via MijnOverheid ontvangt u het document doorgaans snel. Sommige gemeenten bieden de mogelijkheid om het uittreksel direct mee te nemen aan de balie; bij een digitale aanvraag wordt het opgestuurd per post of digitaal beschikbaar gesteld.
Zijn er bijzondere omstandigheden, zoals een overlijden door een niet-natuurlijke oorzaak waarbij een gerechtelijk onderzoek loopt, dan kan het langer duren voordat de akte wordt opgemaakt. In dat geval beslist het Openbaar Ministerie wanneer toestemming wordt gegeven voor begraven of cremeren.
Wat kost een officiële kopie van een overlijdensakte?
De kosten voor een officieel uittreksel van een overlijdensakte verschillen per gemeente, maar liggen doorgaans tussen de tien en vijftien euro per exemplaar. Het opmaken van de akte zelf is gratis; u betaalt alleen voor gewaarmerkte uittreksels die u opvraagt.
Omdat meerdere instanties een eigen exemplaar kunnen vragen, loopt het totaalbedrag op als u meerdere uittreksels nodig heeft. Het is daarom verstandig om bij de aanvraag direct een inschatting te maken van het aantal benodigde exemplaren. Vraag er liever een of twee extra aan, om te voorkomen dat u later opnieuw kosten moet maken voor een nieuwe aanvraag.
Controleer de actuele tarieven bij uw gemeente, aangezien gemeenten zelf de legestarieven vaststellen en deze kunnen variëren.
Hoe Biemans Uitvaartzorg helpt bij de overlijdensakte en alle formaliteiten
Na een overlijden komt er veel op nabestaanden af. De overlijdensakte is slechts een van de vele formaliteiten die geregeld moeten worden, vaak op een moment dat u er het minst op zit te wachten. Biemans Uitvaartzorg neemt die last graag van u over.
- Aangifte van overlijden: Biemans doet namens u aangifte bij de gemeente en zorgt voor een officieel uittreksel van de overlijdensakte.
- Dag en nacht bereikbaar: U kunt een overlijden altijd melden, ook buiten kantooruren.
- Persoonlijke begeleiding: Van het eerste gesprek tot de uitvaart en de nazorg daarna, alles wordt zorgvuldig begeleid.
- Transparant kostenoverzicht: U ontvangt een helder overzicht van alle kosten, zodat u nooit voor verrassingen komt te staan.
- Keurmerk Uitvaartzorg: Biemans is aangesloten bij het Keurmerk Uitvaartzorg, een garantie voor deskundige en betrouwbare begeleiding.
Wilt u weten wat Biemans voor u kan betekenen, of heeft u direct hulp nodig na een overlijden? Neem contact op met Biemans Uitvaartzorg. We staan voor u klaar.