Een verklaring van overlijden is een officieel medisch document dat bevestigt dat iemand is overleden en wat de doodsoorzaak is. Dit document wordt opgesteld door een arts en is een verplichte stap voordat de aangifte van overlijden bij de gemeente kan worden gedaan. Hieronder worden de belangrijkste vragen rondom dit document beantwoord.
Wie stelt een verklaring van overlijden op?
Een verklaring van overlijden wordt opgesteld door een arts. In de meeste gevallen is dit de huisarts van de overledene, maar ook een arts van het ziekenhuis, verpleeghuis of hospice kan dit doen als de persoon daar is overleden. De arts stelt de verklaring alleen op als het overlijden een natuurlijke dood is.
Wanneer de arts twijfelt aan de doodsoorzaak, of wanneer er sprake is van een niet-natuurlijk overlijden, mag de behandelend arts geen verklaring van overlijden afgeven. In dat geval wordt de gemeentelijke lijkschouwer ingeschakeld. Deze arts heeft de bevoegdheid om overlijdens te beoordelen waarbij de oorzaak onduidelijk is of waarbij een misdrijf niet kan worden uitgesloten. De gemeentelijke lijkschouwer doet vervolgens aangifte bij de officier van justitie als dat nodig is.
In alle rust uw vragen bespreken
Bel, mail of vul het contactformulier in — wij nemen graag persoonlijk de tijd voor u.
Wat staat er in een verklaring van overlijden?
Een verklaring van overlijden bevat de medische bevestiging dat iemand is overleden, inclusief de vastgestelde doodsoorzaak. Daarnaast vermeldt het document of het overlijden een natuurlijke of niet-natuurlijke dood betreft. Deze informatie is noodzakelijk voor de verdere administratieve afhandeling.
Concreet bevat de verklaring doorgaans de volgende gegevens:
- De naam en geboortedatum van de overledene
- De datum, het tijdstip en de plaats van overlijden
- De doodsoorzaak, zoals vastgesteld door de arts
- De verklaring dat het een natuurlijk overlijden betreft
- De handtekening en gegevens van de behandelend arts
De verklaring van overlijden is een vertrouwelijk document. De doodsoorzaak wordt niet opgenomen in de akte van overlijden die later door de gemeente wordt opgesteld. Zo blijft medische informatie beschermd, ook na het overlijden.
Wat is het verschil tussen een verklaring van overlijden en een akte van overlijden?
De verklaring van overlijden is een medisch document dat door een arts wordt opgesteld. De akte van overlijden is een juridisch document dat door de gemeente wordt opgemaakt na de officiële aangifte. Beide documenten zijn noodzakelijk, maar ze hebben een verschillende functie en worden door verschillende instanties afgegeven.
Het onderscheid is als volgt samen te vatten:
- Verklaring van overlijden: opgesteld door een arts, bevat medische informatie over de doodsoorzaak, is vertrouwelijk en dient als basis voor de aangifte
- Akte van overlijden: opgesteld door de gemeente, is een officieel juridisch bewijs van overlijden, bevat geen medische informatie en wordt gebruikt voor praktische zaken zoals het regelen van de nalatenschap, het opzeggen van abonnementen en het informeren van instanties
De verklaring van overlijden gaat mee naar de gemeente bij de aangifte. Op basis daarvan maakt de ambtenaar van de burgerlijke stand de akte van overlijden op. Een uittreksel van die akte is het document dat nabestaanden in de praktijk het meest nodig hebben.
Wanneer is een verklaring van overlijden verplicht?
Een verklaring van overlijden is in Nederland altijd verplicht bij elk overlijden. Zonder dit document kan er geen aangifte van overlijden worden gedaan bij de gemeente, en zonder die aangifte kan er geen toestemming worden gegeven voor begraving of crematie. De verklaring is dus een wettelijk vereiste stap in het hele proces.
Er zijn twee situaties te onderscheiden:
- Natuurlijk overlijden: de behandelend arts stelt de verklaring op en geeft deze af aan de uitvaartondernemer of nabestaanden
- Niet-natuurlijk of onduidelijk overlijden: de gemeentelijke lijkschouwer wordt ingeschakeld en beoordeelt of er aanleiding is voor nader onderzoek; pas als de lijkschouwer toestemming geeft, mag de uitvaart plaatsvinden
In alle gevallen geldt dat er zonder geldige verklaring van overlijden geen verdere stappen gezet kunnen worden. Dit maakt het document juridisch en praktisch onmisbaar.
Hoe verloopt de aangifte van overlijden na de verklaring?
Na ontvangst van de verklaring van overlijden moet er aangifte worden gedaan bij de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden. Dit moet in de meeste gevallen binnen vijf dagen na het overlijden gebeuren. De aangifte wordt gedaan door de uitvaartondernemer of door een nabestaande, en resulteert in de officiële akte van overlijden.
Het proces verloopt stap voor stap als volgt:
- De arts stelt de verklaring van overlijden op en overhandigt deze
- De uitvaartondernemer of nabestaande gaat naar het gemeentehuis van de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden
- De ambtenaar van de burgerlijke stand neemt de verklaring in ontvangst en stelt de akte van overlijden op
- Tegelijkertijd wordt verlof verleend voor begraving of crematie
- Uittreksels van de akte van overlijden worden afgegeven voor gebruik bij instanties zoals banken, verzekeraars en de Belastingdienst
Bij het uitvaart regelen neemt een uitvaartondernemer deze administratieve stappen doorgaans volledig over, zodat nabestaanden zich kunnen richten op het verwerken van hun verlies.
Wat gebeurt er als er geen verklaring van overlijden afgegeven wordt?
Als er geen verklaring van overlijden wordt afgegeven, kan het gehele uitvaartproces worden stilgelegd. Zonder dit document is het wettelijk verboden om over te gaan tot begraving of crematie. De gemeente kan geen akte van overlijden opmaken, en er wordt geen verlof voor de uitvaart verleend.
Dit kan zich voordoen in de volgende situaties:
- De behandelend arts is niet bereid of in staat de verklaring af te geven omdat de doodsoorzaak onduidelijk is
- Er is sprake van een mogelijk niet-natuurlijk overlijden, waarna de gemeentelijke lijkschouwer en eventueel justitie betrokken raken
- Er wordt nader gerechtelijk onderzoek of een sectie gelast, wat de uitvaart tijdelijk kan vertragen
In zulke gevallen is het belangrijk om rustig te blijven en de uitvaartondernemer direct in te schakelen. Een ervaren uitvaartondernemer kent de procedures en kan contact opnemen met de juiste instanties om het proces zo soepel mogelijk te laten verlopen.
Hoe Biemans helpt bij de verklaring van overlijden en de aangifte
Wanneer een dierbare overlijdt, is het regelen van alle formaliteiten rondom het overlijden een zware taak. Biemans Uitvaartzorg neemt nabestaanden deze last volledig uit handen. Van het eerste contact tot en met de aangifte bij de gemeente: alles wordt zorgvuldig en persoonlijk begeleid.
Wat Biemans voor u regelt:
- Dag en nacht bereikbaar voor het melden van een overlijden
- Contact met de arts voor de verklaring van overlijden
- Het doen van aangifte van overlijden bij de gemeente
- Het regelen van alle wettelijke formaliteiten, inclusief uittreksels van de akte van overlijden
- Persoonlijke begeleiding bij zowel een eenvoudige als uitgebreide uitvaart
- Transparant kostenoverzicht zonder verrassingen achteraf
Biemans is aangesloten bij het Keurmerk Uitvaartzorg en behaalt een score van 8,6 op Trustoo, wat de betrouwbaarheid en kwaliteit van de begeleiding weerspiegelt. Heeft u vragen of wilt u weten wat Biemans voor u kan betekenen? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend en persoonlijk gesprek.